De stille kracht van muziek in duistere tijden

In dit artikel:

In een historisch onderzoek reconstrueert Sebba de geschiedenis van het meisjesorkest in concentratiekamp Auschwitz, dat ongeveer anderhalf jaar bestond vanaf april 1943. Op last van de SS (onder meer de meedogenloze Maria Mandl) moesten gevangenen bij aankomst en ter ontspanning van bewakers muziek maken. De leiding ging eerst naar Zofia Czajkowska en later naar Alma Rosé, die als dirigente niet alleen muzikaal leidinggaf maar ook levens redde door minder begaafde vrouwen taken te geven — bladmuziek kopiëren, partituren vervaardigen — waarmee zij overleving mogelijk maakte. Sebba baseerde haar boek op uitgebreid eigen onderzoek en interviews met oud-speelsters die na jarenlang zwijgen hun herinneringen deelden. Het boek onderzoekt wie deze muzikanten waren, waar ze vandaan kwamen, de onderlinge verhoudingen en de vraag of er ook voor de crematoria werd gespeeld. Achterin staan uitgebreide namenlijsten, bronnen en achtergrondinformatie die het verhaal onderbouwen. De studie belicht de schrille tegenstelling tussen gruwel en de stille, soms levensreddende kracht van muziek.