Botsende belangen en visies
In dit artikel:
Op woensdag 28 januari stonden tien lokale politici in De Nobel in Leiden tegenover een volle zaal om cultuurbeleid te bediscussiëren, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Het debat was onderdeel van de Kies Cultuur-campagne van de Cultuurtafel Leiden, een samenwerkingsverband van lokale cultuurorganisaties en makers, en moest politici en publiek prikkelen over wat cultuur betekent en hoe de gemeente daarin zou moeten investeren. In een openingsvideo vatte een voorbijganger het kernachtig samen: “cultuur is steeds even kort op vakantie gaan”, een uitspraak die het publiek herkende.
Feiten werden aangereikt: 58 procent van de Leidenaren noemt de stad cultureel, terwijl de gemeente ongeveer €79 per inwoner aan cultuur uitgeeft — ruim minder dan vergelijkbare steden als ’s‑Hertogenbosch (€126), Arnhem (€139) en Haarlem (€164). Die cijfers fungeerden als achtergrond voor de meningsverschillen tussen partijen over prioriteiten en financiering.
Visies liepen sterk uiteen. Studenten voor Leiden pleitte voor een centraal uitgaansgebied met flexibiliteit voor cafés en jongerennachtleven, maar het CDA en Partij Sleutelstad wezen op mogelijke overlast voor omwonenden en vonden dat kerntaken zoals woningbouw en veiligheid eerst gefinancierd moeten worden. De SP en Partij voor de Dieren benadrukten juist de noodzaak meer geld naar makers te laten gaan; volgens SP’er Stefan Haas leven veel cultuurmakers onder de armoedegrens. Tijdens het debat ontstond een gespannen moment toen Haas wethouder Wietske Veltman (D66) beschuldigde van onvoldoende investeringen en haar publiekelijk de mond snoerde, wat veel bijval uit de zaal kreeg.
Naast conflict kwamen ook concrete voorstellen langs: Volt pleitte voor profilering op Europees niveau en internationale samenwerkingen met musea en podia; de SP stelde een “muziekbank” voor waar kinderen instrumenten kunnen lenen en leren spelen; D66 zag kansen om muziek- en cultuureducatie in het onderwijs te versterken; ChristenUnie noemde ook religieuze en levensbeschouwelijke activiteiten als doelgroep voor steun. De Partij voor de Dieren waarschuwde tegen het reduceren van cultuur tot louter marketing.
Aan het eind werden partijen gevraagd een concreet investeringsbedrag te noemen; de meesten meden harde cijfers en gaven prioriteit aan basistaken. VVD-raadslid Friso Versluijs zei kordaat “nul” euro te willen toewijzen aan cultuur, wat gejoel opleverde. Hij en anderen verwezen naar de hoge gemeentelijke schuld (bijna een miljard), terwijl tegenstanders vonden dat zo’n beeld de financiële ruimte onterecht kleinmaakt.
De avond sloot met korte publieksvragen en een borrel; veel vragen bleven onaangeroerd door tijdgebrek. Welke partij erin slaagt kiezers op cultuur te winnen zal pas in maart blijken, maar het debat maakte duidelijk dat cultuur in Leiden een politiek strijdpunt is dat vragen oproept over prioriteiten, financiën en de rol van cultuur in stadsprofilering en onderwijs.